Duurzaamheid in een cijfer: wat de Belco Impact Score over je koffie vertelt

"Duurzaam" is een woord dat in koffie te vaak en te makkelijk valt. Een keurmerk op de zak, een groen blaadje op de verpakking, en klaar. Maar duurzaamheid is geen aan-of-uitknop. Een farm kan uitstekend scoren op bodembeheer en tegelijk economisch kwetsbaar zijn. Of net andersom. Die nuance verdwijnt zodra je alles terugbrengt tot één label.

Daarom werken we graag met een tool die wél ruimte laat voor die complexiteit: de Belco Impact Score.

Wat is de Belco Impact Score?

Belco is een van de green bean importeurs waarmee we werken. Zij hebben de afgelopen twee jaar een evaluatiemethode ontwikkeld die de duurzaamheid van een koffie uitdrukt in een cijfer van 0 tot 10 — niet als marketinglabel, maar als onderbouwde score.

De methode is gebaseerd op IDEA4, een erkende, kwantitatieve manier om duurzaamheid in de landbouw te meten. Die was oorspronkelijk bedoeld voor Europese landbouw en werd door het Belco-team samen met landbouwingenieurs aangepast aan de realiteit van koffie in tropische context, met veldwerk in landen als Colombia, Ethiopië, Guatemala, El Salvador en Kenia.

Het resultaat is een score die je in één oogopslag laat zien hoe duurzaam een specifieke koffie is — met een kleurenschaal die vergelijken makkelijk maakt.

Drie dimensies, geen tunnelvisie

Wat de score interessant maakt, is dat duurzaamheid wordt opgesplitst in drie even zware dimensies. Het eindcijfer is het gemiddelde van die drie.

Agro-environmental kijkt naar hoe de koffie geteeld wordt: agroforestry, bodembedekking, watergebruik, soort bemesting, verwerking van proceswater, type droging. Kortom, de ecologische voetafdruk van de teelt.

Socio-territorial gaat over de menselijke en lokale kant: hoe worden afval en bijproducten beheerd, wordt er lokale kennis doorgegeven, zijn er goede arbeidsomstandigheden, is de ethische charter ondertekend.

Economic beoordeelt de economische gezondheid en weerbaarheid: hoe afhankelijk is de farm van koffie alleen, hoeveel afnemers zijn er, is er een opvolger om het bedrijf over te nemen. Een farm die economisch wankel staat, is op termijn ook niet duurzaam.

In totaal worden 24 indicatoren gescoord, elk met een eigen puntenwaarde. De data komt niet uit een online formulier, maar uit een veldbezoek waarbij een Belco-medewerker samen met de producent en de verwerker elk antwoord doorneemt en onderbouwt. Die evaluatie wordt om de twee à drie jaar herhaald.

Waarom dit anders is dan een keurmerk

Een klassiek certificaat zegt: deze koffie voldoet aan een norm, of niet. De Impact Score zegt iets preciezers: deze koffie scoort zo op teelt, zo op de sociale kant, zo op economische weerbaarheid. Je ziet meteen waar de sterktes zitten en waar er ruimte voor groei is.

Voor ons als roastery betekent dat robuuste data in plaats van vage beloftes. Het helpt ons om met kennis van zaken te kiezen welke koffies we inkopen, en het laat ons eerlijk zijn tegenover jou. Geen groenwasserij, gewoon een cijfer met een methode erachter die je kan navragen.

Sommige indicatoren zijn trouwens bonusvragen — bijvoorbeeld biologische of fair trade certificering. Een producent verliest geen punten als hij niet gecertificeerd is, maar wint ze wel als hij dat extra engagement aangaat. Zo wordt inspanning beloond zonder kleinere producenten af te straffen die de papierwinkel van een certificaat niet rondkrijgen.

Wat het voor jou betekent

Als je een zak WAY koopt, drink je geen anonieme commodity. Achter elke koffie zit een keten van keuzes — over de bodem, over water, over de mensen die het werk doen, over de economische toekomst van een farm. De Impact Score maakt een deel van die keuzes leesbaar.

Je hoeft de methode niet uit het hoofd te kennen om er iets aan te hebben. Maar het geeft je wel de mogelijkheid om bewuster te kiezen, en om door de marketing heen te kijken naar wat er echt onder zit.

En dat is uiteindelijk waar specialty over gaat: niet alleen betere koffie in de kop, maar een beter verhaal dat die kop waarmaakt.